5 sai lầm thường gặp khi lắp đèn rọi tranh và cách khắc phục

Lắp đèn rọi tranh là cách tuyệt vời để tôn vinh tác phẩm nghệ thuật, nhưng nếu bố trí sai, ánh sáng có thể làm hỏng vẻ đẹp của tranh, thậm chí gây hại cho bề mặt tác phẩm.

Dưới đây là 5 sai lầm phổ biến nhất và cách để bạn tối ưu hóa không gian trưng bày của mình:

1. Chọn góc chiếu không chuẩn (Gây chói lóa)

• Sai lầm: Đặt đèn chiếu thẳng góc 90° vào bức tranh. Điều này tạo ra một “điểm nóng” (hotspot) gây lóa mắt, đặc biệt với những bức tranh có mặt kính hoặc chất liệu sơn dầu bóng.

• Cách khắc phục: Góc chiếu lý tưởng nhất là 30° – 45° so với phương thẳng đứng. Góc độ này vừa đủ để làm nổi bật kết cấu bề mặt tranh mà không gây phản xạ ngược lại mắt người xem.

Đèn rọi tranh mini với góc chiếu nhỏ

2. Khoảng cách lắp đặt quá gần hoặc quá xa

• Sai lầm: Lắp đèn sát mép tranh khiến ánh sáng bị tập trung quá mức ở phía trên (cháy sáng) và tối ở phía dưới. Ngược lại, lắp quá xa khiến ánh sáng bị loãng và làm giảm độ tương phản.

• Cách khắc phục: * Đèn gắn tường: Nên đặt cao hơn mép trên của khung tranh khoảng 15 – 25 cm.

  • Đèn spotlight âm trần/thanh ray: Khoảng cách từ tường đến vị trí đặt đèn nên bằng khoảng 1/3 chiều cao từ sàn đến trần nhà (thường từ 40 – 60 cm so với tường).

Đèn rọi âm trần xoay 360 độ

3. Sử dụng ánh sáng có chỉ số hoàn màu (CRI) thấp

• Sai lầm: Sử dụng các loại đèn LED giá rẻ có chỉ số hoàn màu thấp (CRI < 80). Điều này khiến màu sắc của bức tranh bị sai lệch, trông xỉn màu hoặc không trung thực so với nguyên tác.

• Cách khắc phục: Luôn chọn đèn rọi có chỉ số hoàn màu CRI > 90. Đây là tiêu chuẩn để màu sắc tác phẩm hiện lên sống động và chân thực nhất. Về nhiệt độ màu, nên chọn ánh sáng trung tính (4000K) cho tranh hiện đại hoặc ánh sáng ấm (3000K) cho tranh phong cảnh cổ điển.

Đèn rọi tranh ZOOM góc chiếu từ 10° đến 60°

4. Kích thước đèn không tương xứng với tranh

• Sai lầm: Dùng một chiếc đèn quá nhỏ cho bức tranh khổ lớn (tạo bóng đổ không đều) hoặc dùng đèn quá dài bao trùm cả khung tranh nhỏ (gây loãng tiêu điểm).

• Cách khắc phục: * Tranh khổ dọc: Chọn đèn có chiều rộng bằng khoảng 1/2 chiều rộng bức tranh.

  • Tranh khổ ngang: Chọn đèn có chiều rộng bằng khoảng 1/3 đến 1/2 chiều rộng bức tranh.

  • Với những bức tranh cực lớn, hãy cân nhắc sử dụng hệ thống nhiều đèn spotlight nhỏ thay vì một đèn dài duy nhất.

5. Bỏ qua tác động của nhiệt và tia UV

• Sai lầm: Sử dụng bóng đèn sợi đốt hoặc halogen quá gần tranh. Nhiệt lượng tỏa ra và tia cực tím (UV) từ các loại bóng này sẽ làm lớp sơn bị nứt nẻ, phai màu và nhanh lão hóa theo thời gian.

• Cách khắc phục: Ưu tiên sử dụng đèn LED chuyên dụng. Đèn LED hiện đại hầu như không tỏa nhiệt về phía trước và không phát ra tia UV, giúp bảo tồn tác phẩm nghệ thuật bền lâu hơn.